طراحی و دوخت شلوار فرآیندی است که جزئیات فراوانی در آن نقش دارند؛ جزئیاتی که نادیده گرفتن آنها میتواند نتیجه کار را کاملاً تحت تأثیر قرار دهد. رعایت اصول درست در الگوسازی و برش شلوار، مهمترین عامل در داشتن شلواری خوش فرم و زیباست. به همین دلیل، در مقاله راهنمای دوخت شلوار زنانه از مجموعه آموزشگاه سحر همراه ما باشید تا با مراحل و نکات کلیدی دوخت شلوار بهصورت اصولی آشنا شوید.
دوره جامع شلوار دوزی زنانه
با 12 نکته مهم در راهنمای دوخت شلوار زنانه آشنا شوید
1. دوخت زیپ شلوار
برای دوخت زیپ شلوار، ابتدا انواع زیپ را بهخوبی بشناسید تا انتخاب مناسبی داشته باشید. سپس مراحل زیر را دنبال کنید:
دوخت خط مرکزی جلو: ابتدا خط مرکزی جلوی شلوار را با درجه درشت چرخ خیاطی بدوزید و خط راهنمای دوخت را بهصورت کوک مشخص کنید.
چرت زدن انتهای خط راهنما: انتهای خط راهنما را چرت زده و خط دوخت مرکزی جلو را هر ۵ سانتیمتر بشکافید.
قرار دادن سجاف زیپ: خط سجاف زیر زیپ را به اندازه ۵ تا ۱۰ میلیمتر تا کنید و نوار پارچهای زیپ را از روی خط مرکزی قرار دهید.
دوخت سجاف: سجاف را از روی خط تا بدوزید.
دوخت زیپ از پشت پارچه: از سمت پشت، طرف راست زیپ را با فاصله ۵ میلیمتر از لبه بدوزید و روی خط علامتگذاری شده در الگو (که به صورت منحنی است) با سوزن تهگرد ثابت کنید.
باز کردن درز وسط: در نهایت درز وسط را بشکافید و کوک خط هلال را باز کنید.
نکته مهم: دوخت زیپ باید با دقت انجام شود تا ظاهر شلوار مرتب و زیبا باقی بماند.
به این نکته از سایت thelaststitch نیز توجه کنید که:
Don’t sew the front and back legs together before adding the zipper. Instead, this method is done on the flat, which makes inserting the zipper so much easier.
قبل از نصب زیپ، قسمت جلویی و پشتی پاهای شلوار را به هم ندوزید. در عوض، این روش روی سطح صاف انجام میشود و همین موضوع دوخت و نصب زیپ را بسیار آسانتر میکند.
2. دوخت زیپ مخفی برای شلوار
دومین نکته از راهنمای دوخت شلوار زنانه برای دوخت زیپ مخفی است. هنگامی که زیپ در پهلو شلوار قرار میگیرد، بهتر است از زیپ مخفی استفاده کنید. مراحل دوخت به این صورت است:
اتو کردن جادرز شلوار: ابتدا جادرز شلوار را تا کنید و با اتو تثبیت کنید، سپس قسمت اتو شده را باز کنید.
قرار دادن نوار زیپ: نوار زیپ را روی خط اتو در یک سمت شلوار قرار دهید و با سوزن تهگرد ثابت کنید.
نصب پایه زیپ: پایه زیپ مخفی را در انتهای دندانهها قرار دهید. دقت کنید که پایه زیپ نباید به بند قلاب زیپ حرکت کند. برای عبور از پایه زیپ، پایه سوزن را به سمت بالا ببرید، پس از عبور، آن را پایین آورده و ادامه دوخت را انجام دهید.
دوخت طرف دیگر زیپ: سمت دیگر زیپ را نیز به همان روش دوخت بزنید تا کار کامل شود.
با رعایت این روش، زیپ شلوار بهصورت مرتب و مخفی دوخته خواهد شد و ظاهر شلوار زیبا و حرفهای باقی میماند.
3. وصل سجاف نوار کمری به شلوار
در ادامه راهنمای دوخت شلوار زنانه، اگر کمر شلوار به صورت سجاف طراحی شده باشد، مراحل دوخت آن به شرح زیر است:
- لاییچسباندن نوار کمری: ابتدا یک طرف نوار کمری را به لایی بچسبانید و سپس نوار را به خط کمر شلوار بدوزید.
- اتو کردن درز و نصب زیپ مخفی: درز دوخته شده را اتو کنید و زیپ مخفی کمر را در محل درز خط مرکزی بدوزید.
- ثابت کردن نوار روی زیپ: نوار روی زیپ را به سمت روی پارچه قرار دهید و با کوک یا سوزن تهگرد ثابت کنید.
- دوخت خط مرکزی: درز خط مرکزی نوار کمری را با پایه زیپدوزی بدوزید.
- تا کردن و ثابت کردن درز اضافی: درز اضافی را به سمت داخل تا کرده و با سوزن تهگرد ثابت کنید، سپس همان حالت تا شده را دوخت بزنید.
- اصلاح گوشهها: زاویه داخلی نوار کمری را به صورت اریب برش بزنید و با یک ابزار نوکتیز، گوشههای دوخته شده را به آرامی بیرون بیاورید.
- پسدوزی نوار کمری: در نهایت، لبه تا شده نوار کمری را روی قسمت دیگر قرار دهید و آن را پسدوزی کنید.
4. روش اندازهگیری طول جادکمه
برای اندازهگیری طول جا دکمههای صاف، از خطکش مدرج استفاده کنید. اما اگر دکمه گنبدی شکل است، یک نوار باریک کاغذ دور دکمه بپیچید تا دو سر آن به هم برسند، سپس محل تلاقی را علامت بزنید. پس از مشخص شدن قطر دکمه، روی تکهای از پارچه اصلی لایی بچسبانید. سپس لایه دیگری از پارچه اصلی را پشت آن قرار دهید و به اندازه طول جا دکمه، پارچه را برش بزنید. در پایان، دکمه را از داخل جا دکمه عبور دهید.
5. روش باز کردن شکاف جادکمه
برای باز کردن شکاف جا دکمه، ابتدا در دو سر آن یک سوزن تهگرد قرار دهید تا از بریدگی بیش از حد جلوگیری شود. سپس با استفاده از بشکاف یا نوک باریک قیچی، خط میانی جا دکمه را با دقت باز کنید؛ بهطوریکه به دوخت اطراف آسیب نرسد. در پایان، مقدار کمی چسب مخصوص جلوگیری از ریش شدن پارچه را روی قسمت باز شده بزنید.
6. دوخت قزن قفلی قلاب و حلقه گرد
در برخی مدلهای شلوار، بهجای دکمه از قزن قفلی استفاده میشود. برای دوخت قزن قفلی شامل قلاب و حلقه گرد، ابتدا قلاب و حلقه را در هم قفل کنید تا محل دقیق آنها مشخص شود. سپس لبههای شلوار را صاف یا لببهلب روی هم قرار دهید بهگونهای که قلاب و حلقه قابل مشاهده نباشند. در نهایت، محل دقیق هر کدام را علامتگذاری کرده و با نخ و سوزن محکم بدوزید.
7. علامتگذاری محل دوخت دکمه
بعد از دوخت جا دکمه، دو خط کمر را دقیقاً روی هم قرار دهید و دو طرف جا دکمه را با سوزن تهگرد ثابت کنید. سپس یک سوزن تهگرد را از وسط جادکمه بهصورت عمودی داخل پارچه فرو کنید و لایه رویی را بردارید. در حالی که سوزن تهگرد هنوز در جای خود قرار دارد، با کمک مداد خیاطی یا سوزن دوخت، محل دقیق دکمه را علامتگذاری کنید.
8. روش دوخت دکمه فشاری
دکمههای فشاری دوختنی از دو بخش تشکیل میشوند: قسمت توپکی و قسمت حفرهای که درون هم قفل میشوند و معمولاً چهار سوراخ دارند. برای نصب آن، ابتدا دو لبه کمر شلوار را روی هم قرار دهید و با یک سوزن تهگرد از وسط دکمه دوختهشده، سوزن را به سمت دیگر درز کمر عبور دهید.
سپس قسمت توپکی دکمه را در پشت لبه رویی شلوار بدوزید، بهطوریکه از روی پارچه قابل مشاهده باشد. داخل هر سوراخ را با چهار دوخت پشتسرهم بدوزید. در ادامه، بخش حفرهای دکمه را روی محل علامتگذاریشده در لبه زیری کمر قرار دهید و هر یک از سوراخهای آن را با دوختهای منظم بدوزید.
9. روش دوخت دکمههای صاف
برای دوخت دکمههای صاف چهار سوراخی، میتوانید از دو مدل دوخت موازی یا ضربدری استفاده کنید. ابتدا نخ را از پشت پارچه به سمت روی آن بیاورید و با چند بخیه کوچک، نخ را محکم و ثابت کنید. سپس یک فاصلهدهنده مانند خلالدندان را زیر دکمه قرار دهید تا کمی فاصله بین دکمه و پارچه ایجاد شود. بعد از آن نخ را چند بار از سوراخهای دکمه عبور دهید تا محکم شود. در پایان، فاصلهدهنده را بهآرامی خارج کرده و نخ را چند دور به دور پایهی نخی ایجادشده بپیچید تا دکمه محکم در جای خود بایستد.
10. دوخت جادکمه بندینک نخی
ابتدا سوزن را با نخی که رنگ آن با پارچه هماهنگ باشد، دولا نخ کنید. سپس سوزن را از داخل درز به سمت روی پارچه بیاورید و به اندازه قطر دکمه، یک حلقه ایجاد کنید. چند بار پایه بندینک را بدوزید تا محکم شود، سپس سوزن را دور پایه بندینک حلقه کرده و با روش دندانموشی شروع به دوخت حلقه کنید. دقت داشته باشید که پایه های دندانموشی باید کاملاً منظم و کنار هم قرار گیرند. در پایان کار، نخ را به زیر درز برده و از پشت پارچه آن را محکمدوزی کنید.
11. دوخت جیب داخلی درز پهلوی لباس
در بعضی مدلهای شلوار، جیب در قسمت درز پهلو قرار دارد. برای دوخت این نوع جیب باید مراحل زیر را با دقت انجام دهید:
ابتدا کیسه جیب را در محل تعیینشده به شلوار سنجاق کنید و با فاصله 1.5 سانتیمتر از لبه جادرز، دوخت بزنید. سپس درز را به یک سمت تا کرده و روی آن را اتو کنید. بعد، تکه دوم کیسه جیب را به سمت دیگر وصل کرده و درزهای پهلوی جلو و پشت شلوار را روی هم قرار دهید. با سوزن تهگرد این بخشها را ثابت نگه دارید.
در مرحله بعد، با استفاده از خطکش مدرج، محل دقیق جادرز کیسه جیب و خطوط دوخت را روی پارچه مشخص کنید. سپس درز پهلوی جلو و پشت را تا حدود 1.5 سانتیمتر بالاتر از محل اتصال جیب بدوزید. پایه فشار را بلند کرده و جهت آن را به سمت کیسه جیب بچرخانید، دوخت را از ابتدا محکمدوزی کنید و تا نقطه علامتگذاریشده ادامه دهید. پس از آن، پایه فشار را دوباره به سمت درز پهلو برگردانید و دوخت این قسمت را کامل کنید. درزها را با هم پاکدوزی کرده و سپس اتو بزنید.
در انتها، با دو چاک کوچک، جادرز پشت را در محل جیب آزاد کنید تا کاملاً با تکه جلویی جیب منطبق شود. در پایان، درزها را از روی لباس اتو بزنید.
12. دوخت جیب خارجی
جیبهای خارجی معمولاً در شلوارهای جین استفاده میشوند. برای دوخت این نوع جیب، ابتدا الگوی جیب را روی پارچه برش دهید. لبه بالایی جیب را پاکدوزی کرده و سپس اتو بزنید. بعد از آن، همین لبه را با چرخ بدوزید و وسط جیب را با یک سوزن تهگرد علامت بزنید.
جیب را در محل موردنظر روی شلوار قرار داده و با سوزن تهگرد ثابت نگه دارید. با کمک خطکش مدرج، نقطه شروع و پایان دوخت را مشخص کنید. حالا دور تا دور جیب را بدوزید و پس از اتمام، روی جیب دوختهشده را اتو کنید.
اتو، مرحلهای مهم و فراموش نشدنی!
- بعد از هر دوخت، درزها را یا «باز» یا «یکطرفه» اتو شود.
- قبل از تا زدن لبهها، آنها را بخار داده و با پرس (Press) ثابت کنید.
- برای جلوگیری از برق افتادن پارچه، از دستمال اتو یا پارچه محافظ استفاده کنید.
راهنمای انتخاب پارچه مناسب برای دوخت شلوار
انتخاب پارچهی مناسب نقش مهمی در زیبایی نهایی شلوار و راحتی آن هنگام پوشیدن دارد. برای دوخت این مدل شلوار، پیشنهاد میشود از پارچههایی با ویژگیهای زیر استفاده کنید:
پارچههای با کشسانی کم:
پارچههایی مثل کتان، لینن یا انواع ترکیبی که فرمدهی خوبی دارند.
پارچههای با وزن متوسط:
بهترین انتخاب، پارچههایی هستند که نه بیش از حد سبک باشند و نه خیلی سنگین؛ تا شلوار روی بدن خوشفرم بایستد و حرکت داشته باشد.
تنوع در رنگ و طرح:
با توجه به سلیقه و نوع استفاده، میتوانید سراغ پارچههای ساده یا طرحدار بروید. برای موقعیتهای رسمی، رنگهای تیره مناسبترند و برای پوشش روزمره، استفاده از رنگهای روشن و شاد پیشنهاد میشود.
نقش «دوخت ایمنی (Understitching) در کنترل سجاف و نوار کمر
یکی از تکنیکهای مهم و کاربردی که معمولاً در دوخت شلوار، مخصوصاً در بخشهایی مثل نوار کمر و سجافها نادیده گرفته میشود، دوخت ایمنی یا زیردوخت (Understitching) است. این نوع دوخت بعد از وصلکردن نوار کمری یا سجاف به خط کمر و اتوکردن درزها به سمت سجاف انجام میشود و نقش مهمی در ثابت نگهداشتن لبههای داخلی دارد و از برگشتن آن ها به روی کار جلوگیری میشود.
هدف از دوخت ایمنی نگه داشتن جادرز زیرین و لایهی سجاف با یک خط دوخت ظریف و نزدیک به درز اصلی، است تا لبه نوار کمری هنگام پوشیدن یا شستوشوی شلوار به سمت بیرون و روی شلوار نچرخد.
این تکنیک علاوه بر اینکه باعث میشود لبهی بالایی شلوار تمیز بایستد ، کیفیت و دوام محصول را نیز بالا میبرد و کمک میکند سجاف نوار کمری همیشه در جای درست خود باقی بماند.
سخن پایانی
دوخت شلوار یکی از مهارتهای مهم و پرکاربرد برای هر خیاط، چه تازهکار و چه حرفهای، محسوب میشود. در آموزشگاه سحر، دوره تخصصی آموزش دوخت شلوار بهگونهای طراحی شده که از مرحله الگوسازی تا برش و دوخت کامل انواع شلوار را به شما آموزش میدهد. با ثبت نام در دوره دوخت شلوار زنانه علاوه بر این نکته های راهنمای دوخت شلوار زنانه، میتوانید مهارت و تسلط خود را در دوخت شلوار بهطور چشمگیری افزایش دهید.